Τι σχέση είχαν οι άνθρωποι με τα ζώα στην αρχαιότητα; Πότε εξημερώθηκε ο σκύλος, υπήρχαν λιοντάρια και πάνθηρες στην Ελλάδα και τι πίστευε ο Αριστοτέλης για τα χταπόδια; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η νέα περιοδική έκθεση «Άνθρωποι και Ζώα: μια πανάρχαια σχέση», η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή (ΕΜΦΙΓ), σε συνεργασία με το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου (CAMU).

Για πρώτη φορά, ένα μουσείο φυσικής ιστορίας και ένα αρχαιολογικό μουσείο συνεργάζονται, επιχειρώντας να φωτίσουν τη σύνθετη σχέση ανθρώπου και ζώων μέσα στους αιώνες. Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 130 αρχαιολογικά αντικείμενα από τη συλλογή του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, τα οποία παρουσιάζονται σε διάλογο με εκθέματα της μόνιμης συλλογής του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή.
Στην έκθεση συμμετέχουν επίσης σύγχρονα ζωολογικά κατάλοιπα από τη συγκριτική συλλογή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα – Εργαστήριο Αρχαιολογικών Επιστημών M.H. Wiener, προσθέτοντας μια σύγχρονη επιστημονική διάσταση στη μελέτη της σχέσης ανθρώπων και ζώων.

Τα αντικείμενα προέρχονται κυρίως από την Ελλάδα και καλύπτουν ένα μεγάλο χρονικό εύρος, από την Εποχή του Χαλκού έως το τέλος της Ρωμαϊκής περιόδου. Μέσα από θεματικές ενότητες, η έκθεση εξετάζει τη θέση των ζώων στην καθημερινή ζωή και την οικονομία, αλλά και τον ρόλο τους στη μυθολογία, τη θρησκεία, την εξουσία και τον συμβολισμό.
Όπως αναφέρει ο Διευθυντής του Μουσείου Κανελλοπούλου, Νίκος Παπαδημητρίου, η έκθεση αποτελεί αποτέλεσμα ενός διαφορετικού επιστημονικού διαλόγου, στον οποίο συμμετείχαν αρχαιολόγοι, βιολόγοι και ζωο-αρχαιολόγοι. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί μια έκθεση που προσεγγίζει το θέμα με τρόπο πρωτότυπο και παράλληλα προσιτό και διασκεδαστικό.
Η πρώτη ενότητα αναπτύσσεται σε τρεις αίθουσες της (πρώην) βοτανικής συλλογής του Μουσείου και παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους μελετάται η σχέση ανθρώπων και ζώων, μέσα από γραπτές πηγές, απεικονίσεις, αρχαιολογικά και ζωολογικά κατάλοιπα. Παράλληλα, εξετάζονται οι τρόποι αλληλεπίδρασης, τα ζώα ως σύμβολα, καθώς και η παρουσία τους στη θρησκεία και τον μύθο.

Η δεύτερη, διαδραστική ενότητα μεταφέρει την έκθεση στις αίθουσες της μόνιμης ζωολογικής έκθεσης. Εκεί, μικρές προθήκες με αρχαιολογικά ευρήματα συνδιαλέγονται με τα αντίστοιχα ζωολογικά εκθέματα, επιτρέποντας στους επισκέπτες να συγκρίνουν τις αρχαίες απεικονίσεις με τα πραγματικά ζώα και να ανακαλύψουν τις χρήσεις και τους συμβολισμούς τους.
Η έκθεση απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και συνοδεύεται από εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία, δράσεις για γονείς και παιδιά, διαδραστικές θεματικές ξεναγήσεις για ενήλικες, καθώς και συμπεριληπτικές δράσεις-εργαστήρια για άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής. Παράλληλα, θα κυκλοφορήσει ειδική έκδοση με εισαγωγικά κείμενα και κατάλογο των εκθεμάτων.
Η συνεργασία του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή με το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου δημιουργεί έναν ιδιαίτερο χώρο συνάντησης της επιστήμης, της αρχαιολογίας και του πολιτισμού, δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να δει από μια διαφορετική οπτική μια σχέση που ξεκίνησε χιλιάδες χρόνια πριν και εξακολουθεί να μας αφορά.
Διάρκεια έκθεσης: 18 Νοεμβρίου 2026 – 30 Απριλίου 2027
Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα – Παρασκευή: 9.00-16.00, Σαββατοκύριακα: 10.00-15.00
Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή
Όθωνος 100, 145 62 Κηφισιά
Τηλ. :210 8015870
W: www.gnhm.gr
